ऑनलाईन कामाने शिक्षक त्रस्त; प्रशिक्षणाअभावी चुका वाढल्याने,मानसिक ताण वाढतोय..!

प्रतिनिधी
जेजुरी, दि. २५
शिक्षण व्यवस्था सध्या ऑनलाईन माहिती भरण्याच्या ओझ्याखाली दबली असून,शिक्षक व मुख्याध्यापकांचा बहुतांश वेळ अध्यापनाऐवजी ऑनलाइन माहिती देण्यासाठीच जात आहे.दैनंदिन अध्यापनाव्यतिरिक्त दिल्या जाणाऱ्या भरमसाठ ऑनलाईन कामांमुळे गुणवत्तापूर्ण शिक्षण धोक्यात येत असल्याची गंभीर चिंता शिक्षक संघटनांकडून व्यक्त करण्यात येत आहे.
शिक्षण विभागामार्फत ऑनलाईन,ऑफलाईन, लिंक किंवा एक्सेलशीटद्वारे शिक्षकांकडून दररोज नवनवीन माहिती मागवली जाते.त्यातच आकस्मिक आदेशांद्वारे दिवसातून दोन-तीन वेळा तातडीची आकडेवारी मागवली जाते.महिन्यातून जवळपास १७ ते १८ दिवस असे आदेश व्हॉट्सॲपद्वारे येत असल्याने शिक्षकांचा बराचसा वेळ झेरॉक्स,यादी,अहवाल,एक्सेलशीट व लिंक भरण्यातच जातो.
सकाळी शाळेत वर्ग सुरु करायला जात असतानाच व्हॉट्सॲपवर नवी लिंक येते.ती लगेच भरली नाही तर वरुन फोन.वर्गात विद्यार्थी बसलेले असतात,पण शिक्षक मात्र मोबाईलच्या स्क्रीनवर माहिती भरण्यात व्यस्त असे दृश्य सध्या बहुतांश प्राथमिक शाळांमध्ये दिसून येत आहे. सकाळी एक मागणी पूर्ण केली की दुपारी नवी मागणी अशी स्थिती असल्याने प्रत्यक्ष अध्यापनासाठी वेळच उरत नसल्याची तक्रार शिक्षक करत आहेत.
याच दरम्यान शिक्षक ऑनलाइन बदली प्रक्रियेनंतर जिल्ह्यातील अनेक उपशिक्षकांकडे मुख्याध्यापकपदाचा पदभार आला.पदभार स्वीकारताच त्यांच्यासमोर शैक्षणिक कामांपेक्षा ऑनलाईन माहिती भरण्याचा मोठा ताण उभा राहिला आहे. यू-डायस, शाळा सिद्धी, शालार्थ, पीएफएमएस, विद्यार्थी उपस्थिती, मध्यान्ह भोजन, शिक्षक माहिती, भौतिक सुविधा,विविध अहवाल व ऑनलाईन पत्रव्यवहार अशी असंख्य कामे लिंक व पोर्टल्सद्वारे करावी लागत आहेत.मात्र ग्रामीण भागातील अनेक नूतन मुख्याध्यापक व स्कूल मास्तर यांना याबाबत आवश्यक संगणकीय प्रशिक्षण मिळालेले नाही.
विशेष म्हणजे कोणतेही पूर्व प्रशिक्षण न देता थेट जबाबदारी सोपवली जात असल्याने ऑनलाईन माहिती भरण्यात चुका, अपूर्ण अहवाल आणि वारंवार येणाऱ्या नोटीसा यांचा सामना मुख्याध्यापकांना करावा लागत असून, ते मानसिक तणावाखाली काम करत आहेत.
पूर्वी प्रशासकीय कामे मर्यादित होती आणि प्रत्यक्ष मार्गदर्शन मिळत असे; मात्र आता ऑनलाईन कामांचा व्याप प्रचंड वाढला असून प्रशासन प्रशिक्षणाकडे दुर्लक्ष आहे.
या पार्श्वभूमीवर शिक्षक व नूतन मुख्याध्यापक यांच्यासाठी तातडीने तालुका व जिल्हास्तरावर संगणकीय प्रशिक्षण शिबिरे आयोजित करावीत.तसेच वारंवार माहिती मागवण्यावर निर्बंध आणावेत.अशी मागणी शिक्षक संघटनांकडून करण्यात येत आहे.
केवळ आदेश काढून जबाबदारी झटकता येणार नाही, अशी खंतही व्यक्त केली जात आहे.
वेळीच दखल न घेतल्यास ऑनलाईन कामांचा बोजा वाढत जाऊन शाळा, शिक्षक आणि विद्यार्थ्यांना त्याचा फटका बसणार आहे, प्रशासन याकडे गांभीर्याने लक्ष देणार का, असा सवाल उपस्थित केला जात आहे.

1)शंभर ते दीडशे प्रकारच्या ऑनलाईन माहिती शिक्षकांना भरावी लागते.यात निपुण मूल्यांकन, निपुण पुणे, एक पेड माँ के नाम, स्वच्छ विद्यालय,ड्रॉप बॉक्स, शालेय पोषण आहार,साक्षरता मोहिम,पालक सभा, परीक्षा केंद्र, निपुण भारत, माय भारत, यू-डायस अपडेट, दिक्षा ॲप व विविध शासकीय पोर्टल्सवरील माहितीचा समावेश आहे.
2)३० सप्टेंबर २०२४ रोजी ‘ऑनलाईन कामे कमी करा’ या मागणीसाठी पुण्यात जिल्हाधिकारी कार्यालयावर मोर्चा काढला होता; मात्र त्यानंतर कामे कमी होण्याऐवजी वाढली आहेत.